Kaçınılmaz olarak tartışılıyor.

Hürriyet, kendi internet okurları arasında bu sloganların kullanılmasını onaylayanlar - onaylamayanlar diye anket yapmış, sonuç yüzde 49'lar oranında başa baş çıkmış.

Demek yarı yarıya kabul var ama yarı yarıya da itiraz var.

Taraf olmadan önce “Acaba o sloganların psikolojik altyapısı nedir?” şeklinde bir soru sormak yararlı olmaz mı?

Bir kere o kadar insanın eline tutuşturmak üzere hazırlanan pankartların bir organizeyi gerektirdiği açık.

Önce üretim...

Acaba kim üretti bu sloganları?

Ben Hrant Dink ailesinin ya da Ermeni cemaatinin bu muhtevada, diyelim on binlerce pankart üretip, cenazeye katılanların ellerine tutuşturmayı düşüneceklerini sanmıyorum. Daha önce de yazdım Hrant olsaydı, o bile böyle Türk halkının en azından yüzde 50'si tarafından tepki ile karşılanacak bir şeyi “kışkırtıcı” bulabilirdi. Ermeni cemaati veya Dink ailesi de, bu söylemi en azından abartılı bulurdu. Artı, cenazeye katılanların eline böyle bir pankartı tutuşturduklarında tepki görebileceklerini dikkate alırlardı. Hatta Müslüman bir toplumdan böyle bir ses beklemenin abes olacağını düşünürlerdi. Hatta, ortaya, Türk diplomatlarına karşı ASALA cinayetleri işlenirken Ermeniler adına “Hepimiz Türküz” diye bir pankart taşındı mı, diye bir soru konabileceğini düşünürlerdi.

Evet, bence bu sloganın muhtevası da, on binlerce miktarı da Dink ailesi veya Ermeni cemaati tarafından üretilmiş değildir.

Bunu tahmin ederim, “Başkaları” yapmıştır.

Zaten “Hepimiz Ermeniyiz” sözü de, Ermeniler adına değil, “Başkaları” adına bir ilanatdır.

Peki o “Başkaları”nın psikolojik alt yapısı nedir?

Mesela bir acıyı paylaşma mı?

Bunu böyle bir pankart taşımadan da, o büyüklükte bir topluluğun katılımı ile yapmak mümkündü. Hatta sadece “Hepimiz Hrant Dink'iz” dendiğinde bile, bir kesimin duygularının böylesine yırtılmayacağı düşünülebilir, acı paylaşımı orada bırakılabilirdi. Oysa “Biz Ermeniyiz” diye Türkiye açısından çok daha tırmalayıcı bir slogan tercih edildiyse orada başka bir psikolojik saiki dikkate almak lazım.

Şunu da söylemek gerekiyor ki, bu sloganın tırmalayıcı olmasında “Ermeni” ifadesinin sadece bir ırki bağlılık ifade etmemesinin, aynı zamanda “inanç” boyutu bulunmasının etkisi vardır. Bu sloganı üretenler eğer onun “Müslümanların inanç bağını zorlayacağı”nı düşünmemişlerse, o zaman İslam'ın inanç bağı konusunda en küçük bir duyarlılıkları bulunmadığını dikkate almak gerekiyor, ki bu da, işi zaten baştan sakatlıyor.

Eğer bu slogan, Müslüman bir toplumun inanç hassasiyetini zedeleyebileceği biline biline üretilmiş ve sokaklara taşınmışsa, o zaman başka bir psikolojik zemini görmek gerekiyor. O da “Böyle bir slogan üretelim, Hrant'ın ölümünü kullanarak, toplumun islami – belki milli- duyarlılığını ezelim” yaklaşımıdır. Cenaze törenine katılan ve ellerinde bu pankartı taşıyanların tümünün böyle düşündüğünü söylemek istemiyorum, ama bu sloganın üretiminde böyle bir psikolojik saikin bulunduğunu düşünüyorum. Patrik Mutafyan'ın dediği gibi Türkiye'de maalesef böyle “kefen istismarcılığı” yapanlar her zaman bulunur.

Başka ne olabilir?

Mesela tarihi ve güncel anlamda Türkiye olarak suçluluğun kabulü ve özür beyanı mı?

“Biz toplum olarak Ermenilere bir şey yaptık, biz yapmadıysak da dedelerimiz yaptı, Hrant Dink de, öyle bir şeyin uzantısında öldürüldü, onun için “Hepimiz Ermeniliz” diyerek, Müslüman bir toplumdan hiç beklenmeyecek bir şeyi yapıyor ve Hrant Dink'in şahsında yaptıklarımızdan dolayı özür beyan ediyoruz.”

Bu mu?

Bu sağlıklı mı?

Türkiye'de bu düşünceyi paylaşanlar da bulunabilir ama Türk - Ermeni meselesi, soykırım suçlaması dahil, böyle, Türk halkına özür dileterek sonuca ulaşılacak bir nitelik arz etmiyor.

Bu yaklaşımın, tüm uluslar arası platformlarda Türkiye'ye karşı yürütülen baskılara bir tür meşruiyyet kazandıracağı hususu da ayrıca önem taşıyor.

Başka ne?

Bu sloganı üretenler, hem Müslümanlık adına hem milli hassasiyetler adına tepki çekeceğini de bilirler. Hatta bu tepkinin, o slogana sahiplenenlerin milyon katı olabileceğini de bilirler. Peki o zaman neden böyle bir yola başvurmuşlardır?

Bir süredir dini – milli hassasiyetlerin geriletilmesi yolunda bir proje yürüyor Türkiye'de... Küresel projelere uyum açısından bu iki hassasiyet alanı sorun olarak telakki ediliyor. Bu iki hassasiyet alanı geriletilmedikçe, küresel uyum konusunda bir ilerleme sağlanamayacağı düşünülüyor. Onun için dini – milli hassasiyetler alanı, en kötü roller içinde gösteriliyor ve savunulamaz duruma düşürülmek isteniyor. Bir tür medyatik ezme operasyonu ile karşı karşıyayız. Dünlerde dini – milli hassasiyetler içinde yürüyen bir çok yazarın ve siyasi oluşumun, şu sıralar garip biçimde alan değiştirdiğine tanık oluyorsak, zaman içinde ezme operasyonunun zihinlerde nasıl sonuç aldığını görebiliriz. Belki de bu dönüşüm farkında olmayarak gerçekleşiyor.

Bu açıdan bakıldığında “Hepimiz Ermeniyiz” sloganına iyi niyet yükleyen bazı çevrelerin psikolojik alt yapısı, dümen suyuna girme niteliği taşımaktadır.

Ben merak ediyorum:

Mesela bir gün bu topraklarda “Hepimiz Komünistiz” , “Hepimiz ateistiz” , “Hepimiz bilmem neyiz!” gibi pankartlar da taşınacak mı? “Bilmem neyiz!” diye özetlediğim bu pankart türünü çoğaltmam mümkün ama, bu sütunların üslubuna ve edebine yakışmıyor.